چگونه در زمان فعال بودن اینترنت ملی به اینترنت بین المللی متصل شویم
در سال های اخیر اصطلاح «اینترنت ملی» یا «شبکه ملی اطلاعات» به یکی از پرتکرارترین مفاهیم در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران تبدیل شده است. در شرایط خاص کاربران با محدودیت شدید یا قطع دسترسی به اینترنت بین المللی مواجه می شوند و تنها امکان استفاده از سرویس ها و وب سایت های داخلی برای آن ها فراهم است. این وضعیت پرسش مهمی را برای کاربران کسب وکارها و فعالان دیجیتال ایجاد می کند در زمان فعال بودن اینترنت ملی آیا امکان اتصال به اینترنت بین المللی وجود دارد؟ و اگر بله چگونه؟
اینترنت ملی چیست و چگونه کار می کند؟
اینترنت ملی که با نام رسمی «شبکه ملی اطلاعات» شناخته می شود یک زیرساخت ارتباطی داخلی است که با هدف مدیریت پایداری و کنترل ترافیک داده در داخل کشور طراحی شده است. در این مدل ارتباط کاربران با وب سایت ها سرویس ها و پلتفرم های داخلی حفظ می شود اما مسیرهای ارتباطی با سرورهای خارج از کشور محدود یا قطع می گردد. این موضوع باعث می شود بسیاری از خدمات بین المللی مانند شبکه های اجتماعی خارجی موتورهای جستجوی بین المللی و سرویس های ابری در دسترس نباشند.
تفاوت اینترنت ملی با فیلترینگ اینترنت
در فیلترینگ معمولی دسترسی به اینترنت بین المللی برقرار است اما برخی وب سایت ها یا سرویس ها مسدود می شوند. در مقابل اینترنت ملی به معنای محدود شدن یا قطع کامل مسیرهای بین المللی است. در این حالت حتی ابزارهایی که معمولاً برای عبور از فیلترینگ استفاده می شوند نیز کارایی خود را از دست می دهند زیرا اساساً ارتباطی با خارج از کشور برقرار نمی شود.
آیا اتصال به اینترنت بین المللی در زمان اینترنت ملی ممکن است؟
از نظر فنی اتصال به اینترنت بین المللی در شرایط فعال بودن اینترنت ملی برای کاربران عادی بسیار دشوار و در اغلب مواقع غیرممکن است. دلیل اصلی این موضوع قطع یا محدود شدن دروازه های بین المللی شبکه است. بدون وجود مسیر ارتباطی فعال هیچ ابزار نرم افزاری به تنهایی نمی تواند دسترسی پایدار به اینترنت جهانی ایجاد کند.
نقش زیرساخت شبکه در قطع اینترنت بین المللی
زیرساخت اینترنت کشور شامل دروازه های بین المللی مراکز تبادل ترافیک و مسیرهای فیبر نوری خارجی است. در زمان اعمال اینترنت ملی این بخش ها یا به صورت کامل غیرفعال می شوند یا تحت کنترل شدید قرار می گیرند. به همین دلیل حتی اگر کاربر تنظیمات سیستم خود را تغییر دهد مسیر فیزیکی برای ارسال داده به خارج از کشور وجود ندارد.
بررسی عملکرد VPN در زمان اینترنت ملی
شبکه های خصوصی مجازی یا VPNها برای عبور از فیلترینگ طراحی شده اند نه برای شرایط قطع اینترنت بین المللی. VPN برای برقراری ارتباط نیازمند اتصال اولیه به یک سرور خارجی است. زمانی که این مسیر مسدود شود اغلب VPNها قادر به اتصال نخواهند بود یا اتصال آن ها ناپایدار و کوتاه مدت خواهد بود.
آیا تغییر DNS می تواند اینترنت بین المللی را فعال کند؟
برخی کاربران تصور می کنند با تغییر DNS به سرویس های خارجی مانند Google DNS یا Cloudflare می توان به اینترنت جهانی متصل شد. در زمان اینترنت ملی درخواست های DNS یا مسدود می شوند یا به سرورهای داخلی هدایت می گردند. بنابراین تغییر DNS تأثیر عملی بر دسترسی به اینترنت بین المللی ندارد.
استفاده از پراکسی ها و تونل های ارتباطی
پراکسی ها و تونل های ارتباطی نیز همانند VPNها نیازمند دسترسی به سرورهای خارجی هستند. در شرایطی که مسیر بین المللی قطع شده باشد این ابزارها یا به طور کامل از کار می افتند یا فقط برای مدت کوتاهی پاسخ می دهند و اتصال پایداری ایجاد نمی کنند.
نقش CDNها و سرویس های ابری در دسترسی محدود
برخی سرویس های بین المللی از شبکه های توزیع محتوا یا CDN استفاده می کنند که ممکن است دارای سرورهای داخلی باشند. در این شرایط احتمال دارد بخشی از محتوای کش شده این سرویس ها در دسترس قرار گیرد. با این حال این دسترسی ناقص است و به معنای اتصال واقعی به اینترنت بین المللی محسوب نمی شود.
اینترنت ماهواره ای و ارتباط با اینترنت جهانی
اینترنت ماهواره ای از نظر فنی وابستگی کمتری به زیرساخت های داخلی دارد و می تواند دسترسی مستقیم به اینترنت بین المللی فراهم کند. با این وجود استفاده از این نوع اینترنت نیازمند تجهیزات خاص هزینه بالا و پذیرش ریسک های حقوقی و فنی است و برای عموم کاربران گزینه عملی محسوب نمی شود.
دسترسی سازمانی به اینترنت بین المللی
برخی سازمان ها شرکت های بزرگ و مراکز حیاتی دارای لینک های اختصاصی بین المللی هستند. این نوع دسترسی ها عمومی نیست و کاربران خانگی یا کسب وکارهای کوچک امکان استفاده از آن ها را ندارند. این موضوع نشان می دهد که دسترسی به اینترنت جهانی در زمان اینترنت ملی بیشتر یک مسئله زیرساختی است تا نرم افزاری.
پیامدهای امنیتی و حقوقی تلاش برای دور زدن محدودیت ها
تلاش برای برقراری اتصال غیرمجاز به اینترنت بین المللی ممکن است پیامدهای امنیتی و حقوقی داشته باشد. استفاده از ابزارهای ناشناخته می تواند منجر به افشای اطلاعات شخصی آلودگی سیستم به بدافزار یا مسدود شدن حساب ها و تجهیزات شود. آگاهی از این ریسک ها برای کاربران ضروری است.
راهکارهای پیشنهادی برای کاربران در زمان اینترنت ملی
کاربران عادی می توانند در زمان محدودیت اینترنت بین المللی از سرویس های داخلی استفاده کرده و اطلاعات مهم خود را به صورت آفلاین ذخیره کنند. استفاده از پیام رسان های داخلی برای ارتباطات ضروری و برنامه ریزی قبلی برای شرایط قطعی می تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.
راهکارهای پیشنهادی برای کسب وکارهای آنلاین
کسب وکارهای اینترنتی بهتر است زیرساخت خود را به گونه ای طراحی کنند که در زمان اینترنت ملی نیز حداقل خدمات قابل ارائه باشد. استفاده از هاست داخلی CDN داخلی و اطلاع رسانی شفاف به کاربران از جمله اقداماتی است که می تواند اعتماد کاربران را حفظ کند.
اهمیت سواد رسانه ای و آگاهی دیجیتال
در زمان محدودیت اینترنت شایعات و آموزش های نادرست به سرعت منتشر می شوند. افزایش سواد رسانه ای و آگاهی دیجیتال به کاربران کمک می کند تا تصمیم های منطقی بگیرند و از روش های پرریسک و غیرواقعی دوری کنند.
چگونه در زمان فعال بودن اینترنت ملی به اینترنت بین المللی متصل شویم
در مجموع اتصال پایدار به اینترنت بین المللی در زمان فعال بودن اینترنت ملی برای کاربران عادی امکان پذیر نیست. محدودیت ها ماهیت زیرساختی دارند و با ابزارهای نرم افزاری به طور کامل برطرف نمی شوند. بهترین رویکرد آگاهی از شرایط کاهش ریسک ها و سازگاری موقت با وضعیت موجود است.