دانلود کتاب قحطی بزرگ + pdf

کتاب قحطی بزرگ (The Great Famine) نوشته محمدقلی مجد اثری پژوهشی درباره قحطی سال های 1296 تا 1298 شمسی (1917 تا 1919 میلادی) در ایران است دوره ای که هم زمان با جنگ جهانی اول (World War I) رخ داد و پیامدهای گسترده انسانی اقتصادی و سیاسی بر جای گذاشت. این کتاب نخستین بار به زبان انگلیسی منتشر شد و سپس با ترجمه محمد کریمی توسط انتشارات مطالعات سیاسی در ایران به چاپ رسید.دانلود کتاب قحطی بزرگ + pdf

مجد در این اثر با اتکا به اسناد آرشیوی به ویژه اسناد وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا (U.S. State Department Archives) تصویری تکان دهنده از وضعیت ایران در سال های پایانی جنگ جهانی اول ارائه می کند. او مدعی است که ابعاد این فاجعه انسانی در تاریخ نگاری رسمی کمتر بازتاب یافته و نیازمند بازنگری جدی است.

خلاصه ای از محتوای کتاب قحطی بزرگ و آنچه در سال های 1917 تا 1919 گذشت

کتاب قحطی بزرگ به بررسی شرایط سیاسی و اقتصادی ایران در خلال سال های 1917 تا 1919 می پردازد زمانی که کشور عملاً به میدان رقابت قدرت های خارجی به ویژه بریتانیا و روسیه تبدیل شده بود. با فروپاشی امپراتوری روسیه در 1917 و ادامه حضور نیروهای بریتانیایی در مناطق مختلف ایران ساختار اداری و اقتصادی کشور بیش از پیش تضعیف شد.

مجد استدلال می کند که ترکیبی از عوامل شامل اشغال نظامی اختلال در حمل ونقل احتکار خرید گسترده غله توسط نیروهای خارجی کاهش واردات مواد غذایی و شیوع بیماری هایی مانند آنفلوانزای 1918 (Spanish Flu) به بروز یکی از بزرگ ترین بحران های انسانی تاریخ ایران انجامید. او آمار تلفات را بین 8 تا 10 میلیون نفر برآورد می کند رقمی که محل بحث و مناقشه جدی میان تاریخ پژوهان است.

نقد و بررسی کتاب قحطی بزرگ مستند تاریخی یا روایت جنجالی؟

کتاب قحطی بزرگ از زمان انتشار واکنش های متفاوتی در میان پژوهشگران برانگیخته است. برخی مورخان این اثر را تلاشی مهم برای برجسته کردن بخشی مغفول از تاریخ ایران می دانند و تأکید می کنند که توجه به قحطی 1917–1919 برای فهم تحولات پس از آن از جمله زمینه های قدرت گیری رضاخان در 1921 ضروری است.

در مقابل گروهی از پژوهشگران آمار تلفات ارائه شده در کتاب را اغراق آمیز می دانند. بر اساس برخی برآوردهای جمعیت شناختی جمعیت ایران در اوایل قرن 20 حدود 9 تا 11 میلیون نفر تخمین زده می شود و همین موضوع برآورد مرگ 8 تا 10 میلیون نفر را مورد تردید قرار می دهد. این اختلاف نظر باعث شده کتاب قحطی بزرگ در عین اثرگذاری اثری بحث برانگیز باقی بماند.

محور موضوعی کتاب قحطی بزرگ نسل کشی قحطی یا پیامد جنگ جهانی اول؟

محور اصلی کتاب قحطی بزرگ بررسی این پرسش است که آیا آنچه در ایران بین سال های 1917 تا 1919 رخ داد صرفاً یک قحطی ناشی از جنگ و بحران اقتصادی بود یا می توان آن را در چارچوب «جنایت علیه بشریت» (Crime against Humanity) تحلیل کرد.

مجد با استناد به اسناد دیپلماتیک مدعی است که سیاست های بریتانیا از جمله خرید گسترده غله در داخل ایران اولویت دادن به تأمین نیازهای نیروهای نظامی و عدم تسهیل واردات غذا در تشدید بحران نقش داشته است. منتقدان اما تأکید می کنند که شرایط جنگی فروپاشی شبکه حمل ونقل و شیوع بیماری های فراگیر نیز باید به عنوان عوامل مستقل در نظر گرفته شوند.

ژانر کتاب قحطی بزرگ چیست؟ تاریخ نگاری مستند یا تحلیل سیاسی؟

کتاب قحطی بزرگ در ژانر تاریخ نگاری مستند (Documentary History) قرار می گیرد زیرا بر پایه اسناد آرشیوی و گزارش های دیپلماتیک نگاشته شده است. در عین حال رویکرد تحلیلی نویسنده و نتیجه گیری های صریح او اثر را به حوزه تحلیل سیاسی تاریخی نیز نزدیک می کند.

این ترکیب باعث شده کتاب هم برای مخاطبان دانشگاهی و هم برای خوانندگان علاقه مند به تاریخ سیاسی ایران جذاب باشد. لحن اثر نسبتاً مستقیم و گاه انتقادی است و نویسنده تلاش می کند از داده های مستند برای پشتیبانی از فرضیه خود استفاده کند.

کتاب قحطی بزرگ چند صفحه دارد و توسط چه ناشری منتشر شده است؟

نسخه فارسی کتاب قحطی بزرگ که توسط محمد کریمی ترجمه شده در قطع رقعی و در 235 صفحه منتشر شده است. ناشر این اثر در ایران انتشارات مطالعات سیاسی است که در حوزه آثار مرتبط با تاریخ معاصر ایران فعالیت می کند.

سال انتشار یکی از چاپ های شناخته شده این ترجمه 1400 شمسی است. نسخه اصلی انگلیسی نیز پیش تر در خارج از ایران منتشر شده و در برخی کتابخانه های دانشگاهی در دسترس است.

نگاهی به سبک نوشتار و لحن کتاب قحطی بزرگ

سبک نوشتار کتاب قحطی بزرگ مبتنی بر استناد و ارجاع به منابع آرشیوی است. مجد با نقل گزارش های رسمی مکاتبات دیپلماتیک و آمارهای ثبت شده تلاش می کند روایت خود را مستند جلوه دهد.

در عین حال لحن کتاب صرفاً توصیفی نیست. نویسنده در بخش هایی تحلیل خود را به صورت صریح بیان می کند و از تعابیری استفاده می کند که نشان دهنده موضع انتقادی او نسبت به عملکرد قدرت های خارجی در ایران است. همین لحن به جذابیت و در عین حال جنجالی بودن اثر افزوده است.

چرا کتاب قحطی بزرگ محبوب و بحث برانگیز شد؟

چند عامل در محبوبیت و دیده شدن کتاب قحطی بزرگ نقش داشته است

• طرح ادعای تلفات میلیونی و ابعاد گسترده انسانی
• تمرکز بر نقش بریتانیا در سال های جنگ جهانی اول
• استفاده از اسناد آمریکایی کمتر مورد توجه قرارگرفته در تاریخ نگاری فارسی
• هم زمانی انتشار با افزایش توجه عمومی به تاریخ معاصر ایران

این کتاب در فضای رسانه ای و دانشگاهی بارها مورد بحث قرار گرفته و حتی به یکی از منابع پرارجاع در مناظرات تاریخی درباره جنگ جهانی اول در ایران تبدیل شده است.

درباره نویسنده کتاب قحطی بزرگ محمدقلی مجد کیست؟

محمدقلی مجد متولد 1324 پژوهشگر ایرانی مقیم ایالات متحده آمریکا است. او تحصیلات خود را در دانشگاه St Andrews در 1970 دانشگاه Manchester در 1975 و دانشگاه Cornell در 1978 به پایان رساند و موفق به اخذ درجه دکترا شد.

مجد سال ها در دانشگاه های آمریکا از جمله University of Pennsylvania تدریس کرده و مقالاتی در نشریات علمی مانند International Journal of Middle East Studies منتشر کرده است. از 1999 به بعد تمرکز اصلی او بر پژوهش و تألیف در حوزه تاریخ معاصر ایران بوده است.

نسخه های مختلف کتاب قحطی بزرگ چاپ ها و دسترسی

کتاب قحطی بزرگ ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد و سپس ترجمه فارسی آن در ایران به چاپ رسید. در سال های اخیر نسخه های چاپی متعددی از ترجمه فارسی در بازار کتاب ایران عرضه شده است.

علاقه مندان می توانند این اثر را از کتاب فروشی های معتبر یا فروشگاه های آنلاین تهیه کنند. برخی کتابخانه های دانشگاهی نیز نسخه انگلیسی را در مجموعه منابع تاریخ خاورمیانه (Middle East History) نگهداری می کنند.

جملات ماندگار و بخش های مهم کتاب قحطی بزرگ

در کتاب قحطی بزرگ نویسنده بارها بر این نکته تأکید می کند که بدون فهم آنچه در سال های 1917 تا 1919 رخ داده درک تحولات بعدی ایران ناقص خواهد بود. یکی از محورهای تکرارشونده در متن اشاره به «بزرگ ترین فاجعه انسانی تاریخ ایران» است.

این جملات اگرچه مورد پذیرش همه پژوهشگران نیست اما در شکل دهی به تصویر عمومی از آن دوره نقش مهمی داشته و باعث شده کتاب در حافظه تاریخی معاصر جایگاهی ویژه پیدا کند.

واکنش پژوهشگران و اظهارنظرها درباره کتاب قحطی بزرگ

واکنش ها به کتاب قحطی بزرگ متنوع بوده است. برخی دیدگاه ها عبارت اند از

• برخی پژوهشگران تاریخ معاصر این کتاب توجه عمومی را به قحطی 1917–1919 جلب کرد.
• برخی جمعیت شناسان برآورد تلفات نیازمند بازنگری آماری و مقایسه با داده های سرشماری است.
• تحلیلگران سیاسی طرح نقش بریتانیا بحث درباره سیاست های استعماری در ایران را پررنگ تر کرد.

این طیف متنوع واکنش ها نشان می دهد که کتاب همچنان موضوعی زنده در فضای پژوهشی ایران است.

جدول خط زمانی رویدادهای مرتبط با کتاب قحطی بزرگ

سوالات متداول درباره کتاب قحطی بزرگ (FAQ)

1. کتاب قحطی بزرگ درباره چه دوره ای است؟ این کتاب به قحطی سال های 1917 تا 1919 در ایران هم زمان با جنگ جهانی اول می پردازد.

2. نویسنده کتاب قحطی بزرگ کیست؟ محمدقلی مجد پژوهشگر تاریخ معاصر ایران و فارغ التحصیل دانشگاه Cornell.

3. آیا آمار تلفات کتاب قحطی بزرگ قطعی است؟ خیر آمار ارائه شده محل اختلاف نظر میان پژوهشگران است و برخی آن را نیازمند بازبینی می دانند.

4. کتاب قحطی بزرگ چند صفحه دارد؟ نسخه فارسی منتشرشده توسط انتشارات مطالعات سیاسی 235 صفحه است.

5. ژانر کتاب قحطی بزرگ چیست؟ این اثر در حوزه تاریخ نگاری مستند (Documentary History) با رویکرد تحلیلی قرار می گیرد.

6. چرا کتاب قحطی بزرگ بحث برانگیز شد؟ به دلیل طرح ادعای تلفات میلیونی و بررسی نقش بریتانیا در بحران انسانی آن دوره.